بيت ز آنكه ايشان چو كرم كز « 1 » نتنند * از ره حرص گرد خود پيله « 2 » و در سامى فى الاسامى پيله « 2 » آن ابريشمى باشد كه كرم آن را بر گرد « 3 » خود بتند و اين اصحست . مولانا كاتبى « 4 » فرمايد مؤيد اين معنى « 5 » : بيت وجود جاهل اگر در نخ و نسيج بود * چو « 6 » كرم مرده شمر كو درون پيله درست و در نسخهء حليمى هر دو « 21 » بمعنى پلك چشم نيز باشد و در نسخهء ميرزا ابراهيم مسطورست كه پيله نوعى از گياه و زمين گشادهء خشك كه ميان دو آب باشد و چركى صلب كه از زخم رود و كرم ابريشم باشد و بياى تازى « 7 » « 22 » نيز آيد . و در فرهنگ پيله « 2 » بمعنى خريطه « 8 » نيز آمده . و اين بيت خاقانى را مؤيد آورده : بيت در همه پيلهء فلك پيله ور زمانه را * نيست ببخت خصم تو داروى درد مدبرى و بمعنى هر گره عموما و گرهى كه در ميانهء دنبل بهم رسد خصوصا كه چون آن را بر آرند و دمل « 9 » نيك شود نيز آورده و بمعنى دارو نيز آورده و دارو فروش را لهذا پيله‌ور گويند و مثال اين معنى از بيت مرقوم خاقانى مستنبط مىشود « 23 » . پلوايه - [ بفتح با و يا ] همان پالوايهء مرقوم و در فرهنگ بلوايه [ بباى تازى ] آورده . پغنه - [ بفتح با و نون و سكون غين معجمه ] پايهء « 10 » نردبان باشد در نسخهء ميرزا . مثالش شهاب - الدين مهمره « 11 » فرمايد : بيت پغنهء بام دولتت باشد * اين چهار آخشيج و هفت افلاك پانه - [ به وزن خانه ] چوب تنك كه نجاران در شكاف چوب نهند در حين شكافتن . و نيز چوبكى كه كفشگران در پس قالب نهند . و نيز آن چوب كه در پس در نهند تاوا « 12 » نشود و بهر سه معنى فانه « 13 » نيز گويند و پهانه نيز گويند ، باضافهء هاء . پيرايه - آرايش و زيور باشد . مثالش « 3 » حكيم انورى گويد : بيت « 14 » بهتر از گوهر تو دست قضا * هيچ پيرايه بر زمانه نبست پيرزه « 15 » - [ بفتح با و ياى حطى و زاى هوز و سكون راى مهمله ] چيزى كه در ازار بند يا جامه گره بندند . كذا فى المؤيد . پخشوده - [ به خاء و شين معجمتين . به وزن فرموده ] پخچ و پهن گشته . مثالش شمس فخرى گويد : بيت بروز رزم چو بر باد پاى « 16 » گشت « 17 » سوار * بپاى اسب سر بدسكال پخشوده پخچوده و پخشيده « 18 » و پخچيده نيز گويند . مثال سوم سراج الدين راجى گويد :

--> ( 1 ) « ن » : قر ؛ « ب » : مهر . ( 2 ) « س » : بيله . ( 3 ) كلمه در « س » نيست از « ن » و « ب » است . ( 4 ) « ب » : كاهى . ( 5 ) « س » : در مؤيد . . . ( 6 ) « س » : جه ؛ « ب » : چه . ( 7 ) « س » : پياپى تارى . ( متن از « ب » و « ن » است ) . ( 8 ) « س » : خزيطه ( 9 ) « س » : دنبل . ( متن از « ب » است ) . ( 10 ) « س » : پاى . ( متن از « ن » و « ب » است ) . ( 11 ) « ن » : مهمز ؛ « س » : مهمر . ( متن از « ب » است ) . ( 12 ) « س » : در . ( 13 ) « س » : قانه . ( 14 ) كلمه از « ن » است . ( 15 ) « س » : بيرزه . ( 16 ) « س » : پاى باد . ( 17 ) « ن » : گشته . ( 18 ) « س » : بخشيده . ( 21 ) يعنى : پله و پيله . ( 22 ) يعنى . بيله . ( 23 ) در برهان بمعنى پيكان تير نيز هست .